Yaşadığımız coğrafyada depremin varlığı her zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Küçük artçı sarsıntılarla birlikte her an depreme karşı hazır olmalıyız. Deneyimlerimiz, çoğu zaman depremin değil, yanlış veya eksik inşa edilmiş binaların can aldığını göstermektedir. Bu nedenle evimizin güvenliği, hayatta kalma şansımızın teminatı olabilir.
Evinizin daha önce küçük sarsıntılardan hasarsız kurtulmuş olması, binanın tamamen depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Binanın gerçekten sağlam olup olmadığını anlamak için uzman bir ekip tarafından çeşitli testler yapılmalıdır. Öncelikle duvarlar, sütunlar ve zemin gibi yapısal unsurların detaylı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca daha önce yapılmış bir deprem riski raporunuz varsa, bu raporu bağlı bulunduğunuz belediyeye götürerek gözden geçirebilirsiniz.
Evimin Depreme Dayanıklı Olduğunu Nasıl Anlarım?
Evimizin depreme dayanıklı olup olmadığını anlamak için en güvenilir yol, uzman bir ekip tarafından yapılan incelemedir. Bu inceleme sırasında şu kriterler göz önünde bulundurulacaktır:
- Binanın Yaşı: Evinizin ne zaman yapıldığını bilmek, deprem yönetmeliğine uygun olarak inşa edilip edilmediğini anlamanın önemli bir yoludur. Özellikle 1999 Gölcük depremi sonrası yapılan düzenlemeler, daha güvenli binaların inşa edilmesini zorunlu kılmıştır. Eğer binanız bu tarihten sonra yapıldıysa, deprem dayanıklılığı konusunda daha olumlu bir değerlendirme yapılabilir.
- Kolon ve Kirişler: Binaların en kritik yapısal unsurları olan kolonlar ve kirişler, depremlerde genellikle en büyük hasarlara yol açan unsurlardır. Eğer binanın kolon ve kirişlerinde deformasyon veya çatlaklar varsa, bu binanın bir sonraki depremde risk altında olduğunu gösterebilir. Ancak kirişler sağlam ve hasarsız ise, binanın genellikle sağlam olduğunu söylemek mümkündür.
- Proje Uygunluğu: Binanın mühendislik ve mimari projelerinin onaylanmış olması, binanın deprem dayanıklılığı için çok önemlidir. Projeye uygun olmayan bir inşa süreci, binanın dayanıklılığı konusunda ciddi şüpheler doğurabilir.
- Rutubet Sorunu: Eğer binanızda aşırı rutubet varsa, bu genellikle su yalıtımı sorunlarına işaret eder. Bu tür sorunlar, binanın zamanla zayıflamasına ve depreme karşı direncinin azalmasına neden olabilir.
Bina Dayanıklılık Testini Kim Yapar?
Bir binanın depreme dayanıklılığını belirlemek için iki temel yol vardır: resmi kurumlar ve özel risk denetim firmaları.
Resmi Kurumlar: Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşlara başvurarak binanızın risk durumu hakkında bilgi alabilirsiniz. Belediyelerin lisans verdiği kurumlar genellikle bu tür testleri yapabilir. Eğer binanın riskli olduğu tespit edilirse, kentsel dönüşüm gibi çeşitli prosedürler devreye girebilir. Özel Risk Denetim Firmaları: Özel firmalar aracılığıyla da deprem dayanıklılık testi yaptırabilirsiniz. Ancak bu tür testlerin sonuçları genellikle bilgi amaçlıdır ve resmi bir yaptırımı yoktur.
Bina Riskli Çıkarsa Ne Olur?
Eğer bir binanın depreme karşı riskli olduğu tespit edilirse, bundan sonraki adımlar başvuru yöntemine göre değişiklik gösterebilir. Eğer resmi bir kuruluş tarafından yapılan test sonucunda binanın güvensiz olduğu belgelenirse, binanın tahliyesine karar verilebilir ve yıkım süreci başlayabilir.
Özel firmalar tarafından yapılan test sonucunda binanın riskli olduğu tespit edilirse, genellikle resmi bir yaptırım uygulanmaz. Bu durumda, binada oturmaya devam etmek veya taşınmak gibi kararlar kat maliklerine bağlıdır. Ancak binanın riskli olduğuna dair bir itiraz varsa, bu durum hukuksal süreçlere yol açabilir.
Evin Deprem Dayanıklılığını Sorgulama
Bir binanın depreme dayanıklı olup olmadığını sorgulamanın bir diğer yolu da e-devlet üzerinden yapılan işlemlerdir. AFAD’ın e-devlet sistemi üzerinden sağladığı “Deprem Riski Sorgulama” hizmeti ile evinizin deprem riskini sorgulayabilirsiniz. Bunun için şu adımları takip edebilirsiniz:
- E-devlet sistemine giriş yapın ve AFAD’ın resmi internet sitesine gidin.
- Türkiye deprem tehlike haritası bölümüne erişin.
- Adres sorgulama sekmesine tıklayarak ilgili adres bilgilerinizi eksiksiz bir şekilde girin.
- İl, ilçe ve mahalle bilgilerini doğru bir şekilde sisteme girin ve sonuçları görüntüleyin.
DASK Sigortası Yenilemeyi Unutmayın
Depremin etkisiyle oluşabilecek maddi zararları önlemek için DASK gibi zorunlu deprem sigortası poliçelerinizi düzenli olarak güncellemeyi unutmayın. Bu tür sigortalar, olası bir felaket durumunda maddi kayıplarınızı en aza indirerek sizi koruma altına alabilir.
